|
|||
 Biała Przemsza w Maczkach |
|||
| Status | dzielnica | ||
| W granicach Sosnowca | od 1975 | ||
Położenie na planie Sosnowca |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
Maczki – wschodnia, niewielka i otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch rozbiorów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki to zielone płuca Sosnowca oraz ulubione miejsce weekendowych wycieczek rowerowych.
Maczki graniczą od północy z Ostrowami Górniczymi, od wschodu ze Sławkowem, od południa z Jaworznem a od zachodu z Porąbką.
Dzielnica poprzecinana torowiskami kolejowymi, rzadko już używanymi, w tym Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (1848) oraz łączącą się z nią tutaj odnogą Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej (1887), na których istniejąca tutaj stacja Granica (właściwie dwie odrębne, połączone tunelem) była ostatnią przed wjazdem do zaboru austriackiego, co ówcześnie nadawało zawsze gotowej na przyjęcie carskiej rodziny miejscowości niezwykle ważny wymiar. Południowym skrajem przepływa rzeka Biała Przemsza.
Na terenie dzielnicy działa Osiedlowy Klub Maczki, który jest alternatywą dla tamtejszych dzieci i młodzieży oraz miejscem spotkań z ciekawymi i znanymi ludźmi. Klub Miejski „Maczki” współorganizuje również coroczny festyn z cyklu „No to jadziem na Maczki…”.
W Maczkach działa Szkoła Podstawowa oraz Gimnazjum.
Z Maczkami związane są stare osiedla (przysiółki):
- Cieśle
- Stare Maczki
- Palestyna (zamieszkiwana była przez Żydów, dziś ul. Spacerowa)
- Węgroda (ul. Kolonia Wągródka)
- Wodociągi
Spis treści |
edytuj Nazwa
Maczki, osada kolejowa o historycznej nazwie Granica, powstała w połowie XIX wieku. Dziś dzielnica miasta Sosnowca. Pierwsza nazwa osady - Macki, pochodzi od osiadłej tutaj w XVIII w. rodziny Macków. Po 1918 r. przestaje obowiązywać dotychczasowa nazwa osady; przejściowo używa się nazwy Uroczysko, a od 1925 r. obowiązuje nazwa Maczki.
edytuj Instytucja wyznaniowa
Kościół wybudowany został w stylu neogotyckim według projektu inż. Artura Goebla i wzniesiony został u schyłku XIX wieku. Powstał on z inicjatywy mieszkańców Granicy.
W marcu 1925 roku na mocy decyzji Kurii Biskupiej w Kielcach parafia nazwana zostaje:
Pod wezwanie Świętych Apostołów Piotra i Pawła
edytuj Historia Maczek
W XVIII wieku miejscowość ta znana już była jako przysiółek Macki. Historycznie był to przysiółek należący do wsi biskupiej Porąbka (klucz sławkowski), choć oddalony od niej dość znacznie i początkowo odgrodzony kompleksem leśnym dawnej Puszczy Pakoszyckiej. Nazwa przysiółka według opisu najstarszych mieszkańców pochodziła od rodziny Macków, którzy w XVIII w. osadzili się na terenie dóbr biskupich. Rodziny te żyły głównie z wyrębu lasów, prowadząc niewielkie gospodarstwa domowe.
Osiedle Maczki zawdzięcza swoje istnienie pierwszej w Królestwie Polskim kolei o nazwie Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska. Jak sama nazwa wskazuje, przebiegała tu granica wzdłuż rzeki Biała Przemsza pomiędzy zaborami rosyjskim i austriackim. Był to największy węzeł graniczny imperium Romanowów. Rozwój gospodarczy na przełomie XIX i XX wieku zmienił w dużej mierze wygląd ówczesnej osada kolejowej Granica, lecz w większości zachowało się budownictwo z XIX wieku.
Maczki, są wciąż pomnikiem sławnego zagłębiowskiego okresu "wielkiego skoku" cywilizacyjnego, który wprowadził region na karty historii. Ratowanie pozostałych zabytków od marnego losu, niszczejących i nikomu już niepotrzebnych ruin jest obowiązkiem naszego pokolenia w imię wspólnej idei, w imię kultury, historii i szacunku dla dzieła naszych przodków.
edytuj Zabytki
Do zachowanych po dziś dzień obiektów architektonicznych zaliczyć należy:
- Most graniczny na Białej Przemszy z 1848 r.
- Dworzec kolejowy zbudowany w neorenesansowym stylu wg projektu Henryka Marconiego z 1848 r.
- Komorę celną tego samego projektanta z 1848 r. (ulega dewastacji)
- Kaplica rzymskokatolicka z 1857 r., wieża ciśnień z 1880 r.,
- Kościół rzymskokatolicki wg projektu inżyniera Artura Goebla z 1892 r.
- Cały kompleks budynków mieszkalnych zbudowanych dla pracowników Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej pod koniec XIX wieku.
- Plebania, wybudowana w latach 1897- 1900
- Cmentarz - z początku był cmentarzem prawosławnym, jednak po pewnym czasie staraniem władz kościelnych na początku XX wieku przeszedł pod zarząd kościoła rzymsko-katolickiego, a jego poświęcenia dokonuje ks. Józef Niewiarowski w dniu 19 lipca 1907 roku.
- Pomnik T. Kościuszki w parku
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
|||||||||||||||||